"Limonadenflaschenteufel"
„...Mehr als nur Differenzen im Personalstil liegen zwischen den unterschiedlich streng organisierten Stücken Zachers und denen des dreißig Jahre jüngeren Niederländers Willem Tanke, geboren 1959. Es ist eine neue Zeit, die hier ihre organistische Sprache findet, weniger radikal, pragmatisch, polyglott, verspielt. Tanke hat einundzwanzig relativ kurze Stücke zu einem dreiteiligen Zyklus zusammengestellt, den er „Imaginary Day“ nennt. Die Titel – „Call of the Trumpet“, „Yehowah Kpo Kpo“, „Come and dream“, „Breakwave“ – verraten, daß Welten zwischen Zacher und Tanke liegen. Willem Tanke hat, als hochvirtuoser Interpret seiner eigenen Werke, eine Vorliebe für vertrackte und effektvolle Rhythmen, die teils von afrikanischer Musik inspiriert worden sind. In der Mehrzahl seiner Stücke wird eine Hauptstimme von solcherlei Rhythmen begleitet. Tanke weiß nicht nur den vier Instrumenten aus dem achtzehnten und neunzehnten Jahrhundert, die er benutzt die merkwürdigsten Farben zu entlocken, er reichert diese auch noch um Orgelfremdes an: Klänge von als Schlagzeug behandelten Wein- und Limonadenflaschen, Trommel, Fahrradhupe. Tönende Kalauer kommen dabei zum Glück nicht heraus, aber das Augenzwinkern ist unverkennbar. Die Textur der kleinen Stücke ist luftig, Willem Tankes Musik Lichtjahre von jener Behäbigkeit entfernt, die Unkundige mit dem Instrument Orgel in Verbindung zu bringen pflegen. Tanke hat die Orgelmusik fürs Crossover geöffnet...“
(Frankfurter Allgemeine Zeitung – „Schallplatten und Phono“ vom 12. November 2005)
Olivier Messiaen - Complete organ works (8 CD-box)
'This new set by Willem Tanke is most certainly Messiaenic heaven to me, and has placed the music far closer to my heart than any of the previous sets. This recent release is as close to perfect as I think I will find'.
(Simon Fitzgerald, The Organ)
'This stunning new recording is sure to cause great excitement. Incredible as it may seem there were only 3 edits in the entire performance! This is playing of an exceptional standard.'
(Cathedral Classical)
'Willem Tanke's Messiaenproject is een huzarenstuk... wat bij Messiaen inhoudt dat je niet alleen groots moet kunnen uitpakken, maar ook de innerlijke rust moet hebben om de lange, verstilde lijnen tot hun recht te laten komen. Tanke toont zich daarin een meester.
(Hans Heg, de Volkskrant)
on My friend the Indian and other pieces:
A fascinating collection of improvisations by Tanke, recorded on three different organs... There is a great deal of colour & atmosphere in these improvisations, & this CD can be recommended to those who'd enjoy something off the beaten track!
(Christopher Nicholls, The Organ)
on Variations for organ, keyboard and processors:
The result is a hauntingly beautiful record that creeps upon you and passes out into the universe. A truly great record.
(Jonas Kellagher, Fluxeuropa)
SACD Reger op 73 and Tanke - Wind Frantasies 1&2
SA-CD.net (The Super Audio CD Reference)
AMERICAN RECORD GUIDE, March/April 2007
TANKE: Wind-Fantasies 1+2
REGER: Variations & Fugue on an Original Theme, op 73
Willem Tanke, org – Cybele 60302 – 72 minutes
Willem Tanke (b 1959) plays his First Wind-Fantasy on the 3-manual, 31-stop Marcussen organ form 1959 in St Lawrence's Church in Rotterdam and his Second Wind-Fantasy on the 4-manual, 86-stop Marcussen from 1973 in the same church. Both organs are very fine and are heard well in this program.
The form of both pieces is similar, though they seem quite idiomatic to the instruments they are played on. At the core of both is the organ's unique capacity among musical instruments to sustain a tone indefinitely. Tanke builds tone clusters over which he exposes and develops rhythmic and melodic motives. He explores the tonal resources of the two instruments in both the textures of the tone clusters and the stops he uses for the motivic development. An example is the use of the attack noise or “chiff” of a high-pitched pipe as a marimba-like percussive effect. This then is developed by playing the same sound while sustaining a tone at the same pitch, thus creating a warbling effect in the rhythm.
Tanke has one of the most interesting musical minds I have encountered in some time. He performs his pieces with the verve and panache they deserve. This is a very important release.
Also on the program is Reger's Variations and Fugue on an Original Theme. This piece consists of an introduction, theme exposition, 13 variations, and a fugue. Reger possessed consumate compositional skill and here he seems to have determined to show that he could flog every last bit out of the essence of his theme. Has this piece been composed before electrically produced wind was introduced for organs Reger would certainly have been forced to edit for the sake of the overworked bellowsmen. Tanke plays this piece
splendidly on the 4-manual, 81-stop Edema organ in St Bavo's Church in Haarlem.
BLAKELY
Willem Tanke speelt griezelig volmaakt op een stuurs orgel
Rob van der Hilst, Utrechts Nieuwsblad
UTRECHT - Meer dan twintig jaar, waarvan er vier in journalistieke hoedanigheid, behoort orgelconcertbezoek tot mijn vaste uitgaansgewoonten. Maar heel zelden overkomt het me, dat ik na afloop met de mond vol tanden sta.
Woensdagavond, na het concert door organist Willem Tanke op het Witteorgel van de Utrechtse Buurkerk, was dit volledig het geval. Maar dan ook volkomen. De voor mij onbekende Willem Tanke, vorig jaar afgestudeerd aan het Utrechts conservatorium, presenteerde een concert waarin voor de pauze Bachs grote, met fluit-registers geregistreerde praeludium et fuga in a (BWV 543) en Max Regers grootse Phantasie über den Choral 'Wie schön leuchtet der Morgenstern', door middel van inleidende improvisatie tot één grote vier-delige en in elkaar overlopende 'symfonie' werden samengesmeed.
Wellicht hebben meer op 'authentiek' beluste toehoorders aanvankelijk de tenen samengeknepen, maar Tanke's hoogst originele uitvoering van het programma klonk mij absoluut logisch en overtuigend in de oren. Uit het ovationele applaus, voor de pauze en na afloop, bleek de grote waardering hievoor overduidelijk.
Vondst
De twee improvisaties, die gebouwd waren op respectievelijk het golvende kopmotief van Bachs praeludium en het opklimmende sprong-motief van Regers koraalfantasie, stuwde de spanning naar ongekende hoogtepunten. Waarna de literatuurstukken zelf, bijna als 'bevrijdend' werden ervaren. Een echte vondst, die ik nog niet eerder heb meegemaakt.
Met een speeltechniek waaruit bijna griezelige perfektie sprak, klonk na de pauze van Messiaen, diens op natuurgeluiden gebaseerde '64 Durees'. Ook al was het plompe en soms zelfs stuurs klinkende Buurkerkorgel niet het meest geëigende instrument voor de lichtvoetigheid van Messiaen, toch maakte ook hier Willem Tanke grote indruk door een geraffineerde timing van klank en stilte.
Diepe indruk maakte ook zijn vertolking van Max Regers hondsmoeilijke Symphonische Phantasie und Fuge in D, een zelden gespeeld stuk, dat toevallig vorige week in Bussum ook op het programma stond van de Amersfoortse organist Jaap Zwart jr.
Ondanks een hanger in het pedaal - het recent door Van Vulpen gerestaureerde Witteorgel blijkt vaker technische onvolkomenheden te vertonen - wist Tanke de angstige sfeer van deze 'Inferno-Phantasie' zeg 'stijlzuiver' op te roepen. Regers krentenbrood, zoals organisten de gecompliceerde partituren van deze componist nog wel eens willen betitelen, bleek voor Willem Tanke geen enkel probleem op te leveren. In een grote beweging stevende hij op een overrompelend slot af. Fantastisch!
Geweldenaar Tanke subliem
Willem Tanke, orgel. Programma: negen delen uit Livre du Saint Sacrement van Messiaen. St. Stevenskerk, Nijmegen.
Maarten-Jan Dongelmans, De Gelderlander
Om het Livre du Saint Sacrement te kunnen vertolken moet je als organist wel van zeer goeden huize komen. Dinsdagavond had de Nijmeegse Orgelkring in de persoon van Willem Tanke (34) zo'n geweldenaar in huis. Het resultaat? Subliem.
Willem Tanke beschikt in de eerste plaats over een superieure techniek. De ingewikkeldste passages schijnt hij zo uit zijn mouw te kunnen schudden. Chapeau.
Maar Tanke weet ook qua registratie en inlevingsvermogen van wanten. Messiaen vraagt daar ook expliciet om in zijn gigantische compositie. Klanken en klankkleur moeten de inhoud van de delen ook werkelijk aanschouwelijk maken.
Want wat Messiaen hier in 1984 aan het papier toevertrouwde, liegt er niet om. De tocht door de Rode Zee, het Manna in de woestijn, de invallende duisternis rond de Kruisdood, en de Verrijzenis van Christus: het zijn zomaar wat 'topics'.
De 'acte van het geloof' klonk overrompelend. De hemel werd werkelijk bestormd. Heel evocatief. Het Manna: hier toverde Tanke de schrille stilte in de woestijn te voorschijn. Woestijnvogels krijsten door de kerk en de grote nagalm deed de rest. De woestijnstorm leek wel een tornado.
Dreigende donderwolken bepaalden de drievoudige duisternis van het negende deel. In het midden gaf Tanke de duisternis van de Kruisiging een lugubere sfeer mee door effectief de tremulant in te zetten. Het stuk eindigde zoals in de Schriften voorspeld: met het onderaardse gerommel van een aardbeving.
Het volle spel ('plenum') dat de Verrijzenis daarna symboliseerde, was van een kaliber, waarbij de hoofdpijngrens overschreden wordt. Ook het natuurgeweld van de muren van water in de Rode Zee kwam treffend over. Je zag het water als het ware omhoog kruipen. Steeds hoger door middel van een stijgend motief in de rechterhand. De aansluitende vloedgolf was ook werkelijk verschrikkelijk. Het eind van het stuk pijnigde ook het publiek dus nog luttele seconden.
En het afsluitende Alleluia? Daar werd alles uiteraard nog even uit de kast gehaald. Een memorabel recital!